Soğutma kavramı insanların konforuna ve yiyeceklerin korunmasına yönelik bir kavram olmakla birlikte,bir çok ürünün istenilen koşullarda üretilebilmesini ve değişik fonksiyonları olan endüstriyel ekipmanların verimliliğini arttırabilmesi gibi bir çok alanda sıkça dikkat edilen bir kavram haline gelmiştir. Vortex tüp etkisini ilk keşfeden ve bu konuda ilk çalışmayı gerçekleştiren bir metalurjist ve fizikçi olan Fransız bilim adamı G.ranque çalışmasını 1933 yılında yayınlamış ve vortex etkisi üzerine çalışan ‘vortec’ adındaki ilk ticari firmayı kurmuştur.

Vortex soğutma olayı 1946 yılında alman Rudolf Hilsch tarafından incelendiğinde gerçek ilgiye ve başarıya ulaşmıştır.Hilsch tüpün soğuk çıkışı üzerine bir diagram yerleştirmiş ve cihazın verimliliğini arttırmaya yönelmiştir.Ayrıca bir hidrojen sıvılaştırma tesisinde vortex le soğutma olayının başarılı bir şekilde uygulandığını belirtmiştir.  Vortex tüpler ilk olarak Ranque tarafından bulunduğu ve detayları ile Hilsch tarafından geliştirildiği için literatürde “Ranque-Hilsch Vortex tüpü” olarak isimlendirilir.Vortex tüp bir basınçlı akışı eş zamanlı ve biri soğuk biri sıcak olmak üzere iki akışa ayıran , kontrol vanası hariç hiçbir hareketli parçası olmayan bir cihazır.Vortex tüplerde sıkıştırılabilir akışkan olarak metan ,karbondioksit ve hava kullanılabilir.Vortex tüpler hava ile çalıştığında ve literatürdeki değerler dikkate alındığında limit çalışma değerlerinin soğuk akış için -48 , sıcak akış için +190 C olduğu görülmektedir. Devamını Oku…